
Mục lục:
Trong một thời gian dài, các doanh nghiệp luôn dựa vào chỉ số EQ và IQ để đánh giá liệu ứng viên có phù hợp với vị trí tuyển dụng hay không. Trong khi IQ phản ánh khả năng tư duy logic, khả năng toán học, thì EQ lại liên quan đến trí tuệ cảm xúc của ứng viên.
Tuy nhiên, với sự thay đổi chóng mặt của công nghệ cùng hình thức làm việc trở nên đa dạng từ sau đại dịch Covid-19, nhiều doanh nghiệp đã chú ý hơn đến chỉ số AQ. Vậy chỉ số AQ là gì? Vì sao phát triển chỉ số vượt khó AQ sẽ giúp bạn nâng cao tính cạnh tranh trên thị trường lao động? Cùng tìm hiểu trong bài viết này cùng Cake nhé!
Chỉ số AQ là viết tắt của Adversity Quotient, dịch sang tiếng Việt có nghĩa là chỉ số vượt khó. Đây là chỉ số dùng để đo khả năng vượt qua khó khăn, thách thức của một cá nhân.
Chỉ số AQ được tính dựa trên 5 yếu tố chính gồm:
Một nghiên cứu được công bố trên Journal of Occupational and Organisational Psychology cho thấy chỉ số AQ cao có liên quan tích cực đến hiệu suất làm việc và tư duy đổi mới.
Trong môi trường làm việc với nhiều thách thức như hiện nay, chỉ số vượt khó AQ trở thành một yếu tố quan trọng giúp cá nhân đối mặt và vượt qua khó khăn một cách “nhẹ nhàng” hơn. Những cá nhân sở hữu chỉ số AQ cao thường thể hiện sự kiên trì, tư duy sáng tạo, khả năng giải quyết vấn đề xuất sắc cũng như luôn có tư duy tích cực, từ đó, góp phần nâng cao hiệu quả làm việc và đóng góp vào sự thành công của tổ chức, cụ thể là:
| Tiêu chí | Chỉ số IQ | Chỉ số EQ | Chỉ số AQ | Chỉ số PQ | Chỉ số CQ |
| Định nghĩa | Chỉ số thông minh (Intelligence Quotient) | Chỉ số thông minh cảm xúc (Emotional Quotient) | Chỉ số vượt khó (Adversity Quotient) | Chỉ số đam mê (Passion Quotient) | Chỉ số thông minh, sáng tạo (Creative Quotient) |
| Mục tiêu | Đo lường khả năng tư duy logic, Toán học. | Đo lường khả năng điều chỉnh cảm xúc. | Đo lường khả năng đương đầu với khó khăn, vượt qua thách thức. | Đo lường sự say mê, nhiệt tình trong công việc. | Đo lường sự đột phá bằng việc sáng tạo. |
| Đặc điểm | Liên quan đến khả năng nhận thức, tư duy trừu tượng, và khả năng hỏi hỏi nhanh kiến thức mới. | Liên quan đến sự đồng cảm, khả năng giao tiếp, khả năng tạo dựng mối quan hệ và kiểm soát cảm xúc. | Liên quan đến sự kiên trì, tích cực, khả năng thích nghi và phục hồi. | Liên quan đến động lực, sự kiên trì, khả năng tự thúc đẩy bản thân. | Liên quan đến trí tưởng tượng, khả năng nhìn nhận vấn đề từ nhiều góc độ. |
| Ứng dụng | Giải quyết các vấn đề phức tạp, các công việc đòi hỏi tư duy logic cao. | Xây dựng mối quan hệ, làm việc nhóm, lãnh đạo, giao tiếp, giải quyết xung đột. | Vượt qua khó khăn, thích nghi với môi trường thay đổi, đạt được mục tiêu. | Động lực làm việc, sự kiên trì, theo đuổi mục tiêu. | Giải quyết vấn đề theo cách mới. |
So với IQ, việc đo lường chỉ số vượt khó AQ có phần khó khăn hơn. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa là bạn không làm được. Dưới đây là 3 cách phổ biến được dùng để xác định chỉ số này.
Trước hết, bạn có thể dành thời gian để nhìn nhận lại cách bản thân xử lý những khó khăn, thách thức trong quá khứ. Bạn đương đầu ngay hay cần thời gian để điều chỉnh? Bạn rút ra được bài học gì? Ví dụ, vào một ngày đẹp trời, bạn đang chỉnh sửa file thiết kế để 1 tiếng nữa trình bày với sếp, nhưng đột nhiên bị mất điện và bạn chưa kịp lưu file. Lúc này, bạn sẽ phản ứng thế nào?
Ngoài ra, hãy thử làm các bài kiểm tra chỉ số vượt khó. Nhiều tổ chức tâm lý phát triển các bài kiểm tra trắc nghiệm để đo lường phản ứng của cá nhân trước một vài tình huống đặc thù.

Bạn có thể nhờ đồng nghiệp, mentor hoặc sếp đánh giá về cách bạn đối mặt và xử lý khi gặp phải khó khăn, áp lực. Bạn có trở nên cáu gắt hay lẩn tránh vấn đề không? Hay là, bạn sẽ bình tĩnh tìm ra hướng giải quyết?
Không giống IQ hay EQ, bạn hoàn toàn có thể cải thiện chỉ số AQ thông qua luyện tập. Dưới đây là một vài cách bạn có thể thử áp dụng.
AQ không đơn thuần là việc luôn nghĩ tích cực. Nhiều người lầm tưởng rằng chỉ cần giữ tinh thần lạc quan là đủ để vượt qua khó khăn. Sự thật là, AQ còn bao gồm cả việc đối diện với thất bại một cách khách quan, rút ra bài học và tiếp tục tiến về phía trước.
Chẳng hạn như, nếu bạn thất bại ở vòng cuối cùng trong 2 cuộc phỏng vấn liên tiếp, đến lần thứ 3, bạn có thể trở nên lo lắng hơn, dẫn đến thể hiện không tốt. Nhưng, nếu bạn là người có chỉ số AQ cao, thay vì tự trách mình và lo lắng, bạn sẽ xem đó là cơ hội để học hỏi và trưởng thành. Chính thái độ tích cực, kết hợp với sự kiên trì và khả năng thích ứng sẽ giúp bạn vượt qua mọi thử thách.
Để nâng cao chỉ số vượt khó AQ, việc hiểu và quản lý cảm xúc của bản thân là vô cùng quan trọng. Khi đối mặt với những khó khăn, chúng ta thường cảm thấy chán nản, lo lắng, thậm chí là tuyệt vọng. Tuy nhiên, bằng cách rèn luyện trí tuệ cảm xúc, bạn có thể vượt qua những cảm xúc tiêu cực này và đưa ra những quyết định sáng suốt hơn.
Cập nhật liên tục những xu hướng mới nhất trong ngành không chỉ giúp bạn đưa ra những quyết định đúng đắn mà còn rèn luyện khả năng thích ứng - một yếu tố cốt lõi của chỉ số AQ. Bạn có thể làm điều này thông qua việc tích cực tham gia vào các nhóm LinkedIn, tham dự sự kiện chuyên ngành và các webinar chuyên môn để nắm bắt những thay đổi mới nhất. Ngoài ra, việc theo dõi đối thủ cạnh tranh cũng sẽ giúp bạn luôn nắm bắt được các xu hướng hiện tại đấy!
Khi đối mặt với một thách thức bất ngờ, bạn có thể trở nên thiếu lý trí. Vậy nên, thay vì phản ứng ngay lập tức, hãy dành thời gian để tìm hiểu sâu nguyên nhân gốc rễ của vấn đề, từ đó, đưa ra cách giải quyết tối ưu nhất nhé!
Khi khủng hoảng xuất hiện, thay vì im lặng chịu đựng một mình để rồi có thể bị burn-out, bạn hãy tìm kiếm sự giúp đỡ từ đồng nghiệp hoặc sếp. Bạn không nên lo lắng bản thân bị đánh giá về khả năng làm việc nếu tìm kiếm sự giúp đỡ. Ngược lại, họ sẽ thấy rằng bạn là người chủ động và có tinh thần trách nhiệm cao trong việc giải quyết vấn đề.
Để cải thiện chỉ số vượt khó AQ, bạn cần phải tự đẩy bản thân ra khỏi vùng an toàn và luôn đón nhận sự thay đổi với thái độ tích cực và xem đó là cơ hội để học hỏi. Mỗi lần vượt qua khó khăn, bạn sẽ càng tự tin và mạnh mẽ hơn. Hãy nhớ rằng, sự phát triển chỉ xảy ra khi bạn dám khám phá những điều mới lạ.
Nếu không mắc sai lầm, bạn sẽ không thể trưởng thành. Vậy nên, đừng để nỗi sợ thất bại chế ngự bạn. Bạn hãy xem việc mắc lỗi là hình thức tiếp cận vấn đề một cách toàn diện.
Mong rằng với những thông tin Cake chia sẻ ở trên đã giúp bạn nắm được khái niệm chỉ số AQ là gì. Không chỉ IQ hay EQ mà chỉ số vượt khó AQ cũng dần được nhiều nhà tuyển dụng quan tâm khi tìm kiếm ứng viên cho doanh nghiệp của mình. Vậy nên, việc sớm nâng cao chỉ số này sẽ giúp bạn tiến xa hơn trên con đường sự nghiệp phía trước đấy nhé!
--- Tác giả bài viết: Liesel Phan ---

